Tsjernobyl 30 jaar later door de lens van een Nederlandse urbex-fotograaf

Veel mensen herinneren het zich nog als de dag van gisteren. En toch is het deze maand alweer 30 jaar geleden. Op 26 april 1986 raakt één van de reactoren op de kerncentrale van Tsjernobyl overhit en ontploft. Een ramp die niet alleen gevolgen heeft voor de directe omwonenden van Tsjernobyl, maar voor maar liefst ruim 9 miljoen mensen uit heel voormalig Sovjet-Unie. En vandaag de dag zijn de gevolgen in Oekraïne nog altijd zichtbaar. Bij de mensen die besmet raakten door gevaarlijke stoffen, maar ook in het verlaten rampgebied…

De Nederlandse urbex-fotograaf André Joosse, van urbex.nl, heeft Tsjernobyl en het omliggende gebied al meerdere keren bezocht en maakte er een reeks bijzondere foto’s. Hij bezocht ‘de verboden zone’, verschillende verlaten dorpjes, de verlaten stad Pripjat, het terrein van de centrale zelf en de militaire kazerne Tsjernobyl-2.

Het straatbeeld in Pripjat

Pripjat was met ruim 40.000 inwoners en een gemiddelde leeftijd van slechts 26 jaar een veelbelovende, ambitieuze stad. De stad was vlak voor de kernramp nog gloednieuw, omdat het speciaal werd gebouwd voor het personeel van de kerncentrale van de nabijgelegen kerncentrale van Tsjernobyl.
Pripyat straat

Pripjat straat | Bron: André Joosse

De natuur neemt de overhand

Hier boven zie je het straatbeeld in Pripjat, de stad die op vijf minuten rijden van de centrale ligt. Hier rondlopen is volgens André onwerkelijk. ‘Dertig jaar lang heeft de natuur zijn gang kunnen gaan en dat levert erg fotogenieke beelden op.’

André wil met zijn foto’s laten zien hoe de wereld eruit kan gaan zien als er jaren lang geen invloed van mensen is geweest. ‘Dit gebied is ongetwijfeld het beste voorbeeld van een stad waar de natuur het van de mens heeft overgenomen.’

Een tweede bezoek

Maar toen André terug kwam van zijn eerste reis naar Tsjernobyl had hij nog lang niet genoeg gezien. Daarom is hij de afgelopen twee jaar al meerdere keren terug gegaan. ‘Ik wil graag zo veel mogelijk van de zone zien. Maar de kleine dorpjes zijn moeilijk te bereiken en soms moet je wel een uur rijden over wegen waar nooit meer auto’s rijden. Toen we naar het dorp Zomoshnya gingen, moesten we zelfs de auto laten staan en de laatste kilometers lopen. Dus als je veel wil zien, dan is een tweede of derde bezoek echt nodig. Zeker als je ook nog uitgebreid foto’s wil maken.’

Op kappersbezoek

Pripyat kapper

Pripjat kapper | Bron: André Joosse

‘Midden in Pripjat vond ik deze kapperszaak. Het plafond is al deels naar beneden gekomen, maar door de stoelen en spiegels is het nog duidelijk terug te herkennen.’ Dit zijn de plaatjes waar André voornamelijk naar op zoek is, omdat je je hier goed kunt inleven hoe het hier 30 jaar geleden was.

Weer aan het werk

Op het terrein van de kerncentrale bevindt zich inmiddels weer een groot bedrijventerrein waar dagelijks zo’n 7.000 mensen uit omliggende dorpen en steden komen om te werken. Sommigen van hen wonen hier voor een periode van maximaal 14 dagen, in de 30 kilometer zone, ook wel de vervreemdingszone, waarna ze weer worden afgelost door de volgende arbeiders. De rest van de werknemers wonen in het nieuwe Pripjat, genaamd: Slavutych.

Onwerkelijk en rustgevend

De keren dat André in het rampgebied rondliep was het elke keer weer onwerkelijk. ‘Je staat daar midden op een plein om je heen te kijken, alleen maar denkend what te fuck…‘ En de sfeer? Mensen omschrijven het vaak als onheilspellend. Maar André ervaart het anders. ‘Het is er ontzettend stil, het enige geluid dat je hoort is van zingende vogels of piepende en krakende deuren en ramen. Ik word daar juist rustig van.’

Pianowinkel

Pripyat pianoshop

Pianowinkel in het stradscentrum van Pripjat | Bron: André Joosse

Verlaten

Pripjat en de dorpjes ten westen van de centrale zijn volledig verlaten. ‘Heel af en toe rijdt er een busje met Japanse toeristen voorbij, zie je een groepje andere fotografen of een patrouille van de politie. Maar het grootste gedeelte van de tijd kom je niemand tegen.’

Hotel Polissya

Pripyat hotel

Pripjat hotel | Bron: André Joosse

Dit hotel, genaamd Polissya, werd in de jaren ’70 speciaal gebouwd voor de bezoekers van de kerncentrale. Komt het hotel je bekend voor? Dat kan, het kwam namelijk ook voor in verschillende games van Call of Duty.

De muziekschool

Muziekschool Pripyat

Muziekschool Pripjat | Bron: André Joosse

De favoriete foto van André? Dat is zonder twijfel de bovenstaande foto. ‘Hier is een piano van de muziekschool te zien in de ochtendzon, terwijl tijdens het fotograferen alleen het fluiten van de vogels te horen was. Het was een hele aparte ervaring om in mijn eentje door dit auditorium te lopen.’

Het ziekenhuis

Pripyat ziekenhuis

Pripjat ziekenhuis | Bron: André Joosse

Pripyat ziekenhuis

Pripjat ziekenhuis | Bron: André Joosse

Het ziekenhuis in Pripjat is een groot complex met meerdere gebouwen. Op deze foto’s zie je een ziekenhuisbed en de kraamafdeling. In het ziekenhuis zijn nog altijd hoge stralingswaarden te meten.

Het reuzenrad dat nooit draaide

Pretpark Pripyat

Pretpark Pripjat | Bron: André Joosse

Hier is het beroemde reuzenrad van Pripjat te zien. Het rad, de schommels en de botsauto’s stonden klaar voor de 1 mei-viering. Echter werden ze nooit in gebruik genomen, omdat de stad al was geëvacueerd voor deze grote dag.

The Palace of Culture

Palace Culture Pripyat

Palace Culture Pripjat | Bron: André Joosse

The Palace of Culture is een statig gebouw op het centrale plein. Dit was het sociale middelpunt van de stad, met gymzalen, een theater en knutselruimtes voor de jeugd.

20 scholen voor 5.000 kinderen

High School

High School | Bron: André Joosse

Gym

Gym | Bron: André Joosse

Kindergarten

Kindergarten | Bron: André Joosse

Hier zie je één van de vijf scholen voor het voortgezet onderwijs in Pripjat. In de stad woonden veel jonge gezinnen, dus er waren ook veel scholen nodig. Naast deze vijf scholen waren er ook nog eens vijftien lagere scholen voor de 5000 kinderen in de stad.

Van kleuterschool tot laboratorium

Radek laboratorium

Radek laboratorium | Bron: André Joosse

Dit is een oude kleuterschool die na de ramp is omgebouwd tot een laboratorium voor kernonderzoek. Dit lab was tot 1999 in gebruik en nu staat het nog steeds vol met monsters van radioactieve grond.

De Jupiter fabriek

Jupiter factory

Jupiter fabriek | Bron: André Joosse

In de Jupiter fabriek werden huishoudelijke apparaten gemaakt.

De militaire stad

Tsjernobyl paint

Tsjernobyl-2 paint | Bron: André Joosse

Theater

Theater in Tsjernobyl-2| Bron: André Joosse

Deze foto’s zijn gemaakt in het militaire stadje genaamd Tsjernobyl-2. Hier werd met radars de berichten van de vijand, het Westen dus, afgeluisterd. ‘In dit stadje vond ik een theater, gymzaal, een lagere school en een kleuterschool. De muren stonden vol met Soviet muurtekeningen ter ere van het Rode Leger.’

Niet bang

Of André niet bang was voor een mogelijke aanslag op zijn gezondheid? “Nee, niet echt. Een mede-fotograaf had een meter bij zich. De enkele vlucht van Amsterdam naar Kiev leverde al meer straling op dan de vier dagen in de zone. Het is alleen gevaarlijk als je met je handen een hotspot of deeltjes aanraakt. Deze deeltjes kunnen vervolgens met eten of drinken in je lichaam komen. Maar wat de gevolgen zijn en hoe groot deze kans is bleef een beetje onduidelijk. Toch ben ik daar ook niet bang voor geweest. Bij het verlaten van de zone word je overigens ook nog gescand.’

Dit was slechts een selectie van de foto’s van André Joosse. Wil je meer zien? Check zijn website 30-years-later.com.

Wil je weten hoe het is om zelf door Tsjernobyl te lopen?

Of eerder gezegd ‘vliegen’? Dan vind je deze dronevlucht door Tsjernobyl wellicht wel interessant om te zien. Bijna of je er zelf doorheen vliegt!

30 Years LaterUrbex.nl

Reageer op artikel:
Tsjernobyl 30 jaar later door de lens van een Nederlandse urbex-fotograaf
Sluiten