Het Vrijheidsbeeld: Hét symbool van de VS dat eigenlijk helemaal niet zo Amerikaans is

Het Vrijheidsbeeld: Hét symbool van de VS dat eigenlijk helemaal niet zo Amerikaans is

Het Vrijheidsbeeld of Liberty Enlightening the World, zoals het beeld officieel heet, is een iconisch kunstwerk. Als je aan New York denkt is dit waarschijnlijk een van de eerste beelden die in je opkomt. Toch is de geschiedenis van dit beeld helemaal niet zo Amerikaans als je zou denken.

Het Vrijheidsbeeld
Het Vrijheidsbeeld | Bron: Frederic Auguste Bartholdi, Wikipedia

Is het beeld niet als vrijheidssymbool bedoeld dan?

Lady Liberty, de personificatie van vrijheid, was eerst niet helemaal wat dit standbeeld zou moeten voorstellen. Het kunstwerk werd namelijk in eerste instantie ontworpen om te waken bij het Suezkanaal in Egypte. Wetenschappers van het Smithsonian Institiution stellen dan ook dat het beeld oorspronkelijk een Egyptische moslimvrouw in traditionele kleding moest voorstellen.

De groenige kleur van het beeld is pas later gekomen. De eerste twee decennia na de onthulling was het beeld koperkleurig. Na verloop van tijd is het beeld door weersinvloeden donker uitgeslagen.

Hoe kwam het beeld dan in New York terecht in plaats van in Egypte?

Het Vrijheidsbeeld, dat 46 meter hoog is en van koper is gemaakt, is geen goedkoop beeld om te maken. Egypte besloot dat er toch geen budget was voor dit beeld. Er werd dus een andere functie voor bedacht.

Het Vrijheidsbeeld werd een van de betere cadeautjes die ooit gegeven zijn. De gever was Frankrijk en de ontvanger was uiteraard de Verenigde Staten. Het Vrijheidsbeeld, een van de meest Amerikaanse beelden ooit, is dus in Frankrijk gemaakt. Dit cadeautje kwam voor de Verenigde Staten niet als een verrassing. De basis waar het beeld op staat is gemaakt in de VS zelf.
Het vrijheidsbeeld in de steigers

Het vrijheidsbeeld in de steigers | Bron: libertyellisfoundation.org

Het gerucht gaat overigens dat het Vrijheidsbeeld niet alleen een van de betere cadeautjes tussen landen is, maar ook een van de betere moederdagcadeautjes. Het beeld zou namelijk gebaseerd zijn op Charlotte Bartholdi, de moeder van de beeldhouwer. Best vleiend om als moeder tot een nationaal symbool gemaakt te worden.

Hoe ontstond het beeld?

In 1875 kreeg beeldhouwer Frederic Auguste Bartholdi de opdracht om een beeld te maken dat in 1876 onthuld zou moeten worden ter gelegenheid van de honderdjarige verjaardag van het uitroepen van de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten. Om zo’n groot beeld te kunnen maken, dat ook nog eens een functie als vuurtoren moest krijgen, was een groot stalen frame nodig. Hiervoor werd de hulp ingeroepen van Gustave Eiffel, die ook verantwoordelijk is voor een ander belangrijk monument: de Eiffeltoren.

Ook in de 19de eeuw liepen grote projecten vaak wat uit. In 1876, toen het beeld af had moeten zijn, was slechts een arm gereed. In 1984 was de bouw van het beeld in Frankrijk afgerond en in 1885 arriveerde het beeld in delen in New York waar het in elkaar gezet werd. In 1886, tien jaar te laat, was het beeld helemaal klaar.

Wil je het Vrijheidsbeeld in het echt zien?

Als je Lady Liberty wil bewonderen, hoef je niet per se naar New York, als je tenminste genoegen neemt met een kopie. Niet alleen in New York is het Vrijheidsbeeld te bewonderen. In Denemarken, Noorwegen, Duitsland, Tokio en verschillende plaatsen in de Verenigde Staten zijn kopieën van het werk te vinden. In Denemarken is deze kopie heel toepasselijk van Lego gemaakt. In Frankrijk zijn meerdere kopieën van het beeld te vinden. Al is het beeld in New York eigenlijk zelf ook een kopie. Het originele beeld uit 1870 staat in Parijs in het Jardin du Luxembourg.

Een kopie van het Vrijheidsbeeld in Parijs
Een kopie van het Vrijheidsbeeld in Parijs | Bron: Wikipedia
Het hoofd van het beeld, tentoongesteld in 1878 Parijs
Het hoofd van het beeld, tentoongesteld in 1878 Parijs | Bron: Wikipedia

Op het moment is er in Amsterdam een kunstwerk te zien dat gebaseerd is op het Vrijheidsbeeld. Het werk Freedom as a valuable friend van kunstenaar Erik Sok, dat tijdens het Amsterdam Light Festival te zien is, bestaat uit drie kleine vrijheidsbeelden die uit het water oprijzen. In hun hand hebben deze beelden geen fakkel, maar een lichtgevende hoorn des overvloeds. (KC)

Freedom as a valuable friend
Freedom as a valuable friend | Bron: Erik Sok

Bekijk ook: Het verhaal achter meesterwerk Siren: Het grootste gouden beeld sinds het oude Egypte

Siren-Bron-Marc-Quinn-British-Museum