Het verhaal achter het meesterwerk: De Mona Lisa

Het verhaal achter het meesterwerk: De Mona Lisa

Het is het beroemdste schilderij te wereld, elke dag komen hordes toeristen naar het Louvre in Parijs om dit schilderij in het echt bekijken. Dit schilderij, La Gioconda door Leonardo da Vinci is waarschijnlijk een portret van de vrouw van een rijke Italiaanse koopman: Lisa Gherardini. Zegt dit je niets? We hebben het hier over de Mona Lisa.

De geschiedenis van de Mona Lisa

De Mona Lisa is maar een klein schilderij, maar toch komen er elke dag vele toeristen haar mysterieuze glimlach in het echt bekijken. Dit schilderij is niet alleen het bekendste en meest bekeken schilderij, maar mogelijk ook het meest bezongen, meest beschreven en meest geparodieerde schilderij ter wereld.

Mona Lisa door Leonardo da Vinci
Mona Lisa, het origineel van Leonardo da Vinci.

De Mona Lisa wordt wel gezien als het meesterwerk van Homo Universalis Leonardo da Vinci, die naast schilder ook uitvinder was. Waarschijnlijk is hij er in 1503 aan begonnen en heeft hij er vele jaren aan gewerkt. Het schilderij is waarschijnlijk met hem mee verhuisd toen hij in 1516 naar Frankrijk verhuisde om daar als hofschilder te werken. Da Vinci was toen nog steeds bezig met het schilderij.

Na de dood van da Vinci in 1519 kocht François I, de koning van Frankrijk, het schilderij van Salai, de leerling van da Vinci. Het schilderij bleef in de collectie van de Franse koningen, die af en toe van paleis wisselde. Na de Franse revolutie kwam het schilderij in handen van de Franse staat terecht en heeft het onder andere in de vertrekken van Napoleon gehangen. In 1906 kwam de Mona Lisa in het Louvre te hangen, waar het schilderij zich nu nog bevindt.

Mona Lisa, Parodie op de Mona Lisa door Salvador Dali
Een parodie van Salvador Dalí.

De diefstal van de Mona Lisa

Op 21 augustus 1911 is het beroemdste schilderij van de wereld uit het Louvre gestolen. Dit werd pas een dag later opgemerkt toen schilder Louis Béroud het schilderij wilde bekijken. Hij meldde aan de bewaking dat het schilderij weg was, wat voor de bewaking geen reden tot paniek was. Ze dachten dat het schilderij weggehaald was om het te laten fotograferen.

Er werd iemand naar de fotograaf, de firma Braun, gestuurd om het schilderij op te halen. Toen kwamen de medewerkers van het Louvre er pas achter dat ‘s werelds meest bekende schilderij niet bij de fotograaf was. Het moest dus wel gestolen zijn. Het hele Louvre werd voor een week afgesloten om uit te zoeken wie de Mona Lisa gestolen had en hoe dit kon. Een aantal mensen werd ondervraagd omtrent de vermissing van de Mona Lisa, waaronder Pablo Picasso. Picasso was echter niet de dief en er werd gedacht dat het schilderij niet meer boven water zou komen.

Mona Lisa Mujaheddi, parodie op Mona Lisa, bron Bansky
Een parodie van Banksy.

Twee jaar later werd de Mona Lisa toch teruggevonden. De echte dief was Vincenzo Peruggia, een medewerker van het Louvre. De diefstal van de Mona Lisa was dus een inside job. Peruggia had zich in een bezemkast verstopt en was de volgende dag, toen het museum voor werkzaamheden gesloten was, met de Mona Lisa onder zijn jas naar buiten gelopen. Hoewel de politie Peruggia wel ondervraagd had, hadden zij zonder controleren zijn alibi geloofd dat hij ergens anders aan het werk was.

Mona Lisa, parodie op de Mona Lisa, Bron; Fernando Botero
Een parodie van Fernando Botero.

De terugkeer van de Mona Lisa

In 1913 werd Peruggia toch gepakt. Hij probeerde het schilderij aan de Galleria degli Uffizi in Florence te verkopen. Peruggia, die een Italiaanse nationalist was, vond dat dit belangrijke Italiaanse schilderij in een Italiaans museum thuishoorde. De directeur van de Uffizi vond het echter toch beter om de politie in te lichten in plaats van zo’n beroemd gestolen schilderij te kopen. De Mona Lisa werd na de ontdekking op verschillende plaatsen in Italië tentoongesteld en ging daarna weer terug naar het Louvre. Peruggia ging ongeveer een half jaar naar de gevangenis
en werd in Italië geprezen als patriot.

L.H.O.O.Q. Parodie op de Mona Lisa, bron Marcel Duchamp
Een parodie van Marcel Duchamp

Sindsdien is de Mona Lisa niet altijd even veilig geweest. Na aanvallen met zuur en een steen hangt het schilderij nu achter kogelvrij glas, waardoor de meest recente aanvallen met een mok uit een museumshop en rode graffiti geen schade toebrachten. Een afzetting met koorden en een houten balustrade houden de toeristen nu op afstand. Er komen zo’n 20.000 bezoekers per dag naar de Mona Lisa kijken. Ongezien met de Mona Lisa onder je jas weglopen is tegenwoordig dus niet meer mogelijk.