Dit is de échte reden waarom een foto een ‘kiekje’ wordt genoemd

Dit is de échte reden waarom een foto een ‘kiekje’ wordt genoemd

Een kiekje is een ouderwets woord voor een foto. Vaak wordt met zo’n foto geen kunstzinnige foto bedoeld, maar een momentopname. Je kan hierbij bijvoorbeeld denken aan een vakantiefoto of een groepsportret.

Een typisch kiekje
Een typisch kiekje | Bron: Israël Kiek

Als je er over nadenkt is kiekje eigenlijk best een vreemd woord. Je denkt misschien dat het iets met het woord kijken te maken heeft. De kiekjes zijn echter vernoemd naar Israël Kiek: fotograaf en maker van kiekjes. Kiek begon halverwege de 19de eeuw als fotograaf in Leiden. Kiek maakte als fotograaf portretten, maar hij is bekend geworden met een speciaal soort kiekje.

Israël Kiek
Israël Kiek | Bron: Wikipedia

Wat stond er op de kiekjes van Kiek?

Kiek is bekend geworden door zijn groepsfoto’s van corpsballen. In de tijd dat nog niet iedereen een smartphone had om selfies te kunnen maken, wilden deze studenten toch graag hun uitgaansavond vastleggen.

Voordat kiekje een algemeen woord voor foto werd, stond het voor een foto van matige kwaliteit. Dat de foto’s van Israël Kiek niet van top kwaliteit waren, had een goede reden. De studenten die hun wilde avond vast wilde leggen, kwamen namelijk ’s ochtends vroeg, aan het einde van hun uitgaansavond nog even bij Kiek langs. Dan bleven ze net zo lang roepen en op de deur kloppen tot de slaperige fotograaf op zijn pantoffels naar buiten kwam. Daarna moest de feestelijke gelegenheid natuurlijk nog vastgelegd worden in een groepsportret.

Dispuut Humbold van Minerva
Dispuut Humbold van Minerva | Bron: Israël Kiek

Best een zwaar beroep fotograaf

Israël Kiek was er zelf ook niet zo blij mee als hij ’s avonds weer door dronken studenten uit zijn bed gehaald werd, maar de foto’s van deze studenten is toch waar hij zijn brood mee verdiende. Het verhaal gaat zelfs dat hij, nadat hij het dispuut op een leuke manier neergezet had, bijvoorbeeld poserend op een ladder, de fotograaf zich omdraaide en zonder te kijken het kiekje maakte.

Een kiekje met dronken studenten op het dak
Een kiekje met dronken studenten op het dak | Bron: Israâl Kiek

Dit vonden de studenten juist wel grappig en ook dat de kiekjes veel minder formeel geposeerd waren dan een gemiddelde foto uit de 19de eeuw, droeg bij aan de populariteit van Israël Kiek. Een kiekje werd een soort statussymbool onder de studenten, dus de arme fotograaf werd nog veel vaker uit zijn bed geroepen.

En is Kiek nu helemaal vergeten?

De naam Kiek leefde natuurlijk voort in het woord Kiekje. In Leiden, waar Kiek woonde en werkte, staat sinds 1990 een monument voor de fotograaf. Het beeld heeft de vorm van een ouderwetse camera en kijkt uit op de plaats waar het atelier van Kiek gestaan heeft. (KC)
Het kiekmonument gemaakt door Norman Beierle en Hester Keijser

Het kiekmonument gemaakt door Norman Beierle en Hester Keijser | Bron: Wikipedia

Meer kunstenaarsverhalen lezen?

Lees ook hoe Jeff Koons porno naar het museum haalde.