De oorlog om het oor van kapitein Jenkins

Tussen 1739 en 1742 woedde er een koloniale oorlog tussen Groot-Brittannië en Spanje. Deze strijd droeg de bizarre naam ‘Oorlog om Jenkins’ oor’. Het centrale figuur in deze oorlog was kapitein Robert Jenkins, een Britse zeeman. Op 9 april 1731, terwijl hij rondvoer in het Caribisch gebied, werd zijn schip ‘De Rebecca’ aangehouden en geënterd door een groep van de Spaanse kustwacht. De Spanjaarden, geleid door kapitein Julio León Fandiño, vielen de Britse bemanning aan, plunderden het schip en stuurden het stuurloos de zee op. Jenkins claimde dat de Spanjaarden hem hadden vastgebonden en zijn oor hadden afgesneden.

Wacht, wat? Begin bij het begin

Oké, dat is ergens rond 1713 toen het Verdrag van Utrecht werd getekend. Daarmee kwam er een einde aan de Spaanse Successieoorlog. Dat was een oorlog tussen Frankrijk en Spanje en een coalitie van onder andere Groot-Brittannië en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Als gevolg van dit verdrag werd Groot-Brittannië op elk vlak een wereldmacht, kwakkelden de Nederlanden een beetje voort en verloor Spanje zo’n beetje elk recht op een grote bek, hoewel ze hun overzeese gebieden wel behielden.
[RELATED id=’259477′]
Wat er ook gebeurde, is dat Engeland en Spanje een onderlinge deal sloten waarbij de Britten gedurende dertig jaar zo’n vijfhonderd ton goederen uit de Spaanse koloniën mocht halen. Daar stond dan tegenover dat de Spanjaarden het recht hadden de Britse schepen aan te houden om hun vracht te controleren. Dat deden de Spanjaarden dan ook met grote regelmaat. Aan de ene kant omdat ze er alle reden toe hadden, aangezien de Engelsen constant meer dan toegestaan probeerden te roven, en aan de andere kant omdat er aan Spaanse kant ook gewoon een hoop vervelende gasten in die kustwacht zaten.

En die keer met kapitein Jenkins?

Ja, 9 april 1731 dus. De Rebecca met daarop kapitein Jenkins en zijn bemanning, werd die dag door de Spaanse kustwacht aangehouden voor de kust van Cuba op doortocht naar Jamaica. De Spaanse kapitein Fandiño had een beetje een rotdag en vond in Jenkins een mooie slachtoffer om even wat agressie op kwijt te raken. De Rebecca werd compleet geplunderd en de bemanning werd gemarteld. Jenkins werd door Fandiño persoonlijk aan de mast vastgebonden. Daarna maakte hij met zijn sabel een diepe snee langs het oor van Jenkins, om vervolgens dat hele oor eraf te rukken.

Jenkins vindt het zelf allemaal ook niet zo tof

Jenkins vindt het zelf allemaal ook niet zo tof | Bron: Magnoliabox.com

Gadverdamme

Behoorlijk. Naar verluidt fluisterde Fandiño vervolgens in het oor van Jenkins dat hetzelfde met de Britse koning George zou gebeuren als een van zijn schepen weer werd betrapt op plunderen. Jenkins en zijn mannen overleefden het verder allemaal en los van dat ene oor kwamen ze er zelfs redelijk ongeschonden vanaf. Verder weinig aan de hand, zou je zeggen, aangezien die pesterijen door de Spanjaarden wel vaker voorkwamen. Maar Jenkins miste dus een oor en acht jaar later zat-ie daar nog steeds over te jammeren. Dat kwam misschien ook omdat hij elke dag naar z’n oor keek, die hij in een fles wijn had bewaard en overal mee naartoe zeulde.

In de jaren na het Verdrag van Utrecht waren de spanningen tussen Spanje en Groot-Brittannië langzaam weer aan het toenemen en na dus acht jaar met een oor in een fles rondgelopen te hebben, vond Jenkins het tijd om officieel te gaan klagen. Met z’n smerige oor-in-een-fles hield hij een dramatisch betoog voor het Britse parlement over hoe de Spanjaarden hem hadden gemarteld. De Britse premier, Sir Robert Walpole, had weinig zin in een nieuwe oorlog (haha oor-log), maar stemde uiteindelijk toch in met een nieuwe oorlogsverklaring. Daarop cancelde de Spaanse koning Filips het verdrag, voor zover dat nog nodig was, en begon direct maar Britse schepen die voor anker lagen in Spaanse havens in beslag te nemen. De Britten stuurden hun vloot naar Gibraltar en West-Indië en op 20 november 1739 vielen ze zonder al te veel moeite de Panamese kust aan.

‘Ok, ok, we gaan al oorlog voeren, haal dat oor van m’n tafel’

‘Ok, ok, we gaan al oorlog voeren, haal dat oor van m’n tafel’ | Bron: sxolsout.org.uk

Wat deden de Spanjaarden?

Na de aanval op Panama voeren 186 Britse schepen door naar Cartagena aan de Colombiaanse noordkust. Daar werden ze echter finaal in de pan gehakt door maar zes (!) schepen onder aanvoering van Don Blas de Lezo, een Spaanse Admiraal met maar één oog, één arm en één been. Hij had wel twee oren. Ondertussen werd een eind naar het noorden ook gestreden, namelijk langs de hele kustlijn van Florida en Georgia. Florida was oude Spaanse gebied en Georgia was kort daarvoor door de Britten in gebruik genomen als strafkolonie.
[RELATED id=’252534′]
Over en weer voerden de Britten en Spanjaarden aanvallen op elkaar uit als vergelding voor de vorige aanval. Maar omdat beide landen eigenlijk niet zoveel trek hadden in een oorlog, was er van enige coördinatie amper sprake. De aanvallen waren dan ook wel bloederig, het zou in totaal ruim 25.000 levens kosten, het leverde uiteindelijk, op een hoop schade na, helemaal niets op. De oorlog beleefde in 1742 een hoogtepuntje qua geweld en hing daarna maar een beetje doelloos rond als een brugklasser op z’n eerste schoolfeest. In 1748 werd de oorlog officieel beëindigd.

En iedereen kon weer naar huis

En iedereen kon weer naar huis | Bron: therichten.com

Het stelde dus niet veel voor

De oorlog zelf stelde inderdaad weinig voor. Behalve dan natuurlijk voor de 25.000 doden, hun nabestaanden en al die ontelbare anderen die op wat voor manier dan ook slachtoffer werden van het geweld. Maar het had wél grote gevolgen. De beetje zielige ruzie tussen de twee landen, spreidde zich uit over Europa toen de Oostenrijkse Successieoorlog begon en Spanje en Engeland allebei voor een ander team gingen juichen. Die oorlog leidde in 1756 weer tot de Zevenjarige Oorlog, die weer een Amerikaans zusje kreeg in de Franse en Indiaanse Oorlog. Het resultaat daarvan was weer dat de Britten de belasting verhoogden voor de kolonisten en, nou ja, Amerikaanse revolutie en onafhankelijkheid enzovoorts. En het begon allemaal met het oor van kapitein Jenkins. (PV)

Meer vreemde geschiedenisverhalen lezen?

Neem dan ook een kijkje in deze basket VOL bizarre verhalen!

Reageer op artikel:
De oorlog om het oor van kapitein Jenkins
Sluiten