De grote rel over de kwaliteit van een biertje

De grote rel over de kwaliteit van een biertje

De prestigieuze universiteit van Oxford in de gelijknamige Engelse stad, is een van de bekendste universiteiten ter wereld. Het is de oude school van Oscar Wilde en Tolkien, van C.S Lewis en van Aldous Huxley. Het is waar de elite komt om te studeren en door de jaren heen hebben de knapste koppen uit de wetenschap, de kunsten en de politiek er door de gangen gedwaald. En het is de plek waar meer dan zes eeuwen geleden een paar studenten en wat dorpsbewoners ruzie kregen over een biertje, waarna de Rellen van Sint Scholastica-dag uitbraken en er uiteindelijk meer dan negentig doden vielen.

Waar is het feestje?
Waar is het feestje? | Bron: ecclesialuniversity.ca

Wacht, wat? Hoe kan dat?

Eeuwenlang waren rellen helemaal niet zo bijzonder. En dan hebben we het niet over hier en daar een ruitje intikken en wat onaardige dingen naar een ME’er roepen over de bedenkelijke hygiëne van diens moeder. Nee, dan hebben we het echt over halve dorpen platbranden met de mensen er nog in en de andere helft van het dorp tot een bloedende pulp knuppelen, omdat er altijd wel iemand was om wraak op te willen nemen. In het Oxford van de 14de eeuw – een beetje een schizofreen dorp met geleerden aan de ene kant en boerenpummels aan de andere – was dat iets minder frequent dan in andere delen van het land, maar het hing altijd wel in de lucht.
[RELATED id=’259477′]
Zo had in het jaar 1209 een student al dan niet per ongeluk een meisje uit het dorp gedood, waarna de dorpsbewoners twee geleerden van de universiteit besloten op te hangen. Vervolgens moest een grote groep andere geleerden naar het nabijgelegen Cambridge vluchten omdat de dorpelingen nog plek zat hadden in de bomen en die graag wilden vullen. Maar ook in de eeuw erna kwam het nog geregeld tot een grote rel, om wat voor reden dan ook, tussen de dorpelingen en de mensen van de universiteit. En na elke rel die werd neergeslagen, schaarden de regenten zich achter de geleerden en studenten, waardoor de macht van universiteit in loop der tijd steeds groter werd en die van het dorp almaar kleiner.

En de macht van de school werd groter en groter
En de macht van de school werd groter en groter | Bron: oxfordmail.co.uk

En die rel om dat biertje?

Het broeide al een tijd vanwege die groeiende macht van de universiteit. In het jaar 1290 ging de burgemeester hoogstpersoonlijk klagen bij de koning, maar die liet als antwoord nog wat extra macht naar de school vloeien. Ook werd bepaald dat de universiteit en iedereen die erbij hoorde, voortaan geen belasting meer hoefde te betalen. Zo borrelde dat nog allemaal een beetje door tot aan de 10de februari van het jaar 1335, wat toevallig Sint Scholastica-dag was, waarbij Sint Scholastica geëerd werd door het op een zuipen te zetten.

Die dag was een groep studenten aan het drinken in een kroeg genaamd Swindlestock Tavern, waarbij op een gegeven moment twee van die corpsballen begonnen te brallen over de slechte kwaliteit van het bier. Na een tijdje genegeerd te zijn, besloten de twee de uitbater van het café hoogstpersoonlijk te gaan vertellen (lees: schreeuwen) dat zijn bier naar varkenskots smaakte. Die kroegbaas reageerde daarop verrassend genoeg niet op en besloot de jongens maar gewoon te negeren. Dat pikten die studenten dan weer niet en besloten dat het een goed idee was om hun bierpullen in het gezicht van de kroegbaas te smijten.

Dat lijkt me een slecht idee

Dat was het ook. Na een handgemeen tussen de studenten en de kroegbaas, rende die laatste het café uit en naar de dorpsklok om die te luiden. Dat was het signaal voor het hele dorp dat er weer eens flink geknokt mocht worden en dus kwam zo’n beetje iedereen direct aangesneld. De studenten hadden zich al uit de voeten gemaakt en hadden hun eigen klok bereikt, waarmee ze de hele universiteit mobiliseerden. Toen de dorpsbewoners vervolgens probeerden de twee studenten in te rekenen, brak er een enorme rel uit. Het begon niet eens echt ontzettend groot, maar al snel had zo’n beetje iedereen zin om mee te doen en op het hoogtepunt gingen er ruim 2000 mensen met elkaar op de vuist. Dat is veel, helemaal als je bedenkt dat heel Oxford niet meer dan 5000 inwoners telde in die tijd.

Project X Oxford
Project X Oxford | Bron: oxfordhistory.org.uk

Het waren ook niet alleen maar vuistgevechten. Mensen namen massaal hun kruisbogen, zwaarden en bijlen mee naar het feestje. Uiteindelijk wisten de dorpsbewoners, die simpelweg met veel meer waren, door de universiteitsmuren te breken en richten daar een enorme ravage aan. En niet alleen het meubilair sneuvelde. De bewoners van Oxford hadden zo’n lange geschiedenis van altijd maar moeten buigen voor de elitaire universiteit, dat ze er nu helemaal klaar mee waren. Elke student die zo onfortuinlijk was niet op tijd weg te komen, werd door de woedende meute aan stukken gehakt. Uiteindelijk vonden 63 studenten de dood. Tegelijkertijd was er ook een groep studenten met wapens en al terug naar het dorp gegaan, waar zij op hun beurt ruim dertig bewoners afmaakten.
[RELATED id=’256557′]

Daarna werd het vast allemaal wat eerlijker verdeeld in Oxford

Zou je denken, maar nee. De burgemeester besloot nog eens de koning op te zoeken en smeekte hem om nu toch eindelijk orde op zaken te stellen. Maar zoals het een goede middeleeuwse koning betaamt, had hij geen enkele boodschap aan iemand die hem kwam vertellen dat het wat eerlijker moest. In plaats daarvan kreeg de universiteit voortaan de drankhandel in handen en bepaalden zij voortaan wat er wel en niet, en waar, geschonken werd. En dat was niet alles. De burgemeester en diens gevolg werden verplicht hun kerkdiensten voortaan in de universiteit bij te wonen en ook moest voor de rest van de eeuwigheid het dorp een jaarlijkse schadevergoeding betalen voor elke omgekomen student. Die boete bleef bestaan tot er een burgemeester kwam die simpelweg weigerde nog langer te betalen. Dat was in 1826. (PV)

Dit was helaas het laatste Vreemde Geschiedenis verhaal van Pascal Vanenburg. Wil je de rest van zijn verhalen (nog eens) lezen? Neem dan een kijkje in de basket, die BOMvol staat met vreemde geschiedenisverhalen.