Woorden uit de tijd van Caesar die we nog steeds gebruiken

Woorden uit de tijd van Caesar die we nog steeds gebruiken

Julius Caesar leefde in de tijd dat Latijn een wereldtaal was. De invloed van Latijn in onze hedendaagse samenleving op literair gebied is nog altijd evident. Er Honderden woorden afgeleid van het Latijn hebben we nog dagelijks mee te maken, waarvan we hier een paar op een rij hebben gezet.


Alias

Alias is Latijns voor ‘anders’. Als criminelen vroeger extra namen noemden, voerde de politie simpelweg de andere namen in onder alias. Alias heeft ook een meervoud (aliassen) wat dus eigenlijk het meervoud is van een woord dat al meervoud is.

Bonus

De betekenis van dit woord is het bijvoeglijk naamwoord ‘goed’. Als medewerkers goed hun best deden kregen ze een beloning: de bonus. Op een gegeven moment is de betekenis veranderd in een fooi. Maar we kennen het nu als een financiële beloning op zichzelf en daarom is het nu bekend als een zelfstandig woord.

Campus

Campus is Latijns voor veld of open plek. Deze betekenis is overgenomen toen er vroeger universiteiten werden gebouwd op open gebied net buiten de steden.

Dictator

Het betekende eerst simpelweg ‘degene die spreekt’. Deze oorsprong evolueerde naar dictate, dictation, dicta. De Romeinen gebruikten dictator om een belangrijk persoon (van de overheid) te beschrijven. Daaruit is weer de ontwikkeling gekomen dat bazige leiders zich gedragen als dictators.

Exit

Misschien wel een van de meest universele woorden. In Latijn betekent het woord ‘hij/zij/het gaat uit’. In veel stukken van Shakespeare werd het woord ‘exeunt’ getoond wanneer karakters het podium verlieten.

Gladiator

Gladiator met de betekenis zoals wij ‘t kennen stamt af van het woord ‘gladius’, een mes van een Romeinse soldaat. Wat opmerkelijk is, is dat er een Noorse variant van het woord is gekomen met de betekenis blij of smooth. Dit is natuurlijk nogal tegenstrijdig met het originele woord aangezien je het leven van een gladiator niet echt blij of smooth kunt noemen.

Abdicatie

Een populair woord natuurlijk de laatste tijd: abdicatie. De vertaling van het woord is afstand doen van of aftreden. In onze Germaanse taal heeft het dus een koninklijk tintje gekregen omdat het dus alleen gebruikt wordt voor troonsafstand.

Jaloers

Jaloers stamt af van het Latijnse woord zelosus (lijkt op het Engelse woord jealous) en heeft de betekenis geestdrift of ijver. Het heeft dus in origine niks met onze wellicht welbekende emotie te maken.

Continent

Het Latijnse woord continentus heeft twee betekenissen: vasteland en werelddeel. Tegenwoordig heeft het alleen nog maar de laatste betekenis.